Ad Veras Amicitias stelt zich voor
De oud-leerlingenvereniging van het Murmellius Gymnasium te Alkmaar, Ad Veras Amicitias, werd opgericht op 23 april 1976 door mej. A.M. Nieuwenhuijsen (‘Kuuk’, docente Franse Taal-en Letterkunde), mej. E. Koelma (docente Nederlandse Taal-en Letterkunde), de heer G. van Leersum (notaris en oud-leerling), de heer Adelbert Josephus Jitta (hoofdofficier van justitie en oud-leerling) en de heer M. van den Born (docent Geschiedenis en oud-leerling). Ad Veras Amicitias bestaat in 2026 dus 50 jaar. Een goede reden om voor de leden van deze oud-leerlingenvereniging een reünie te organiseren en ook eens terug te kijken naar vorige bijeenkomsten.

De eerste reünie (tevens een lustrum)
Op 24 november 1979 was de eerste grote bijeenkomst van ‘Ad Veras Amicitias’ in Cultureel Centrum ‘De Vest’ in Alkmaar. De school bestond toen 75 jaar. Na ontvangst door het bestuur konden de deelnemers de lustrumtentoonstelling bezichtigen, gevolgd door een ‘wandelende lunch’ en een middagprogramma. Om 17 uur was er een fakkeloptocht door de stad, gevolgd door een diner en daarna werd het lustrumspel ‘Allemaal Komedie’ in de Grote Zaal van de Vest opgevoerd, waaraan zowel docenten als leerlingen meededen. Het lustrumfeest m.m.v. ‘The Revival Jazzband’ sloot een zeer geslaagde dag af.

Lustrum of reünie
Ik ben zo vrij een lustrum vanaf hier even ‘reünie’ te noemen en een reünie ‘lustrum’ of ook ‘reünie’. Ik gooi ze voor het gemak maar door elkaar, al bestaat er voor de organisatoren uiteraard een groot verschil tussen deze twee qua voorbereiding, denkwerk, emoties, doorzettingsvermogen, gesjouw, uitnodigingen, programma’s en soms zelfs vreugde! Het grote aantal reünies tellen we allang niet meer, want de uitkomst klopt waarschijnlijk toch niet.

Reünie- of lustrumwaardige jaartallen
Wij oud-gymnasiasten staan graag stil bij festiviteiten, vieren die zelfs, maar wij willen wél graag weten waaróm zoiets plaatsvindt. Vandaar de onderstaande datums (data). U kunt zelf nu ongeveer berekenen wanneer en waarom er misschien een lustrum of reünie zou kunnen zijn en zelfs dat klopt niet altijd.

1616: het Poortje ontstaat. Het Poortje stamt uit de oude Latijnse School (1381) en stond ooit bij het voormalige schoolgebouw in de Doelenstraat. In 1939 verhuisde het via de Paternosterstraat naar waar het nu staat: naast de fietsenstalling bij het schoolgebouw aan de Bergerhout.
1904: op 7 september is de officiële opening van wat nu het huidige Murmellius Gymnasium is. Het Gemeentelijk Weeshuis op het Canadaplein diende toen als een nogal oncomfortabel onderdak.
1916: M.M. Assman schrijft de hymne (‘Gymnasium flos Alcmariae’).
1933: de school krijgt de naam Murmellius Gymnasium, genoemd naar de rector-humanist uit de 16^e eeuw Johannes Murmellius (1480-1517).
1939: in september wordt het gebouw aan de Bergerhout 1 in gebruik genomen.
1945: de eerste Interpres verschijnt.
1976: op 23 april wordt de oud-leerlingenvereniging Ad Veras Amicitias opgericht. Mevrouw Ebelien Koelma heeft de naam aangedragen.
1999-2000: de aula wordt na de grote brand herbouwd en verdient een aai over de bol.

Bijeenkomst en de Algemene Ledenvergadering (ALV)
Het bestuur bepaalt of alle oud-leerlingen of alleen de leden van Ad Veras Amicitias voor een bijeenkomst worden uitgenodigd – dat hangt van het thema en het jaar af. Iedere bijeenkomst begint met het zingen van de Hymne. In de Algemene Ledenvergadering (alleen voor de leden) worden de notulen van de vorige vergadering en de financiën besproken en het hoofdthema is meestal: ’Wat doen we op de volgende reünie’? Ook komen nieuwe ontwikkelingen binnen de school aan de orde. De rondvraag is kort en soms hevig.

Alle bijeenkomsten, lustrum of reünie, hebben hun eigen charme en hun eigen lezing(en) of ander beschaafd entertainment. Aanwezigheid van oud-docenten zoals, bijvoorbeeld, de heer Köhne, de heer Fuhri Snethlage, mevrouw Koelma, de heren Gras en Joosten (blijkbaar altijd in één adem genoemd), de heer De Haan en de heer Brouwer scoort altijd. Een willekeurige greep uit enkele lezingen:

-prof.dr J.M. (Jaap) Hemelrijk, toen hoogleraar en directeur van het Allard Pierson Museum, hield een lezing over Humor op Griekse Vazen;

-drs. D.H. Grunwald, psycholoog, hield een korte verhandeling over het belang van muziek tijdens de opvoeding;

-mr. A.N.A Josephus Jitta, hoofdofficier van justitie, sprak over zijn loopbaan en werk;

-Joop Bekius hield een lezing over voormalig rector Jacob Hemelrijk;

-Marnix Eysink Smeets vertelde over Veiligheid.

Daarnaast organiseerden Peter Bakker en Fred de Geus een paar keer een Popquiz, bestaande uit een 30-tal vragen met vier keuzemogelijkheden. Ook was er soms een band tijdens het (alweer ‘wandelende’) diner.

De oorlogsgroep
De oud-leerlingen van de jaren tijdens de Tweede Wereldoorlog vormden een bijzondere groep. Mevrouw Koelma, jarenlang de secretaris van Ad Veras Amicitias, behoorde tot die generatie. Zij deed eindexamen in 1946. Zij vertelde dat ze ‘in de klas met de hoogste cijfers en de beste resultaten’ had gezeten. Ik geloofde haar, want ik had zelf al gezien hoe de toenmalige klasgenoten uit die oorlogsjaren elkaar bij een reünie begroetten in de hal. Tussen hen was tijdens hun schooljaren zichtbaar iets heel speciaals ontstaan. In zware omstandigheden hadden zij immers extra hard voor hun diploma moeten werken en veel moeten doorstaan. Dat vertaalde zich blijkbaar in heel goede schoolprestaties.

Drie willekeurige lustra c.q. reünies: 2000, 2004, 2019
Het lustrum van 30 september 2000 was nogal memorabel. Dit lustrum was eigenlijk het lustrum van 1999, dat gehouden zou worden vóór het 100-jarig bestaan van de school in 2004 (begrijpt u het nog?). Echter,1999 was ook het jaar waarin een grote brand het hart van de school, de aula, verwoestte. De aula is gelukkig weer in stijl herbouwd. Vanwege ruimtegebrek maar vooral ook als eerbetoon aan de aula zelf, konden en wilden wij in 1999 geen reünie in de school houden. Dus werd het een jaar later. Chaos diende zich toen al aan en Chaos bleef de hele dag en nacht. Het was één van de beste reünies ooit en na afloop was er bijzonder veel op te ruimen. Er waren achthonderd oud-leerlingen en ook een aantal (oud)-docenten. Onze immer onmisbare quaestor hield nauwgezet de entreegelden bij. Het bestuur van Ad Veras, geholpen door een lustrumcommissie, bracht na afloop de halve nacht door met het opruimen van de lokalen, het ordenen van de stoelen en tafels en het zoeken naar lege drankflesjes in de struiken in de binnentuin van de school.

In 2004, het jaar waarin Alkmaar 750 jaar bestond en de school 100 jaar, was het volgende lustrum. Er werden veel lessen en lezingen gegeven door oud-leraren, zoals Latijn (E. van Wely), Antarctica (A. Brouwer), Zwarte Gaten (Hengeveld), Olympische Spelen (R.van Splunteren) en ‘Met een Bootje naar School’ (oud-leerling F.D. Zeiler).

In 2019 was een lustrum ter gelegenheid van het 115-jarig bestaan van de school, met o.a. een uitleg over de geschiedenis van whisky gevolgd door een whiskyproeverij (Hans Maarten Parigger), een lezing over flexibele omgang met Platonische lichamen (Hans Dompeling), Dierentalen bestaan niet (Rik Smits), Topsport als leermiddel voor het leven (Tom Wiggers) en natuurlijk nog meer.

Het komende lustrum, 50 jaar Ad Veras Amicitias
Het vrij jonge (i.e. nieuwe) bestuur komt weer met een laagdrempelig en interessant programma voor de leden. U mag natuurlijk daaraan deelnemen, maar ook kunt u in de hal, gang, op de binnenplaats of zittend op een muurtje oud-schoolgenoten ontmoeten en vriendschapsbanden weer aanhalen. Desnoods gaat u wandelen in Montium Silvis, in de bossen van Bergen. Deze laatste woorden vindt men terug in onze Hymne, in 1916 geschreven door Martina Magdalena Assman, de eerste vrouwelijke docente van het Murmellius Gymnasium (Oude Talen). Ook doceerde zij Biologie, vandaar het vele gewandel (saepissim’ambulabimus, etc.). Later heeft F.D. Zeiler de Hymne in het Nederlands vertaald.

Laten wij ons die dag proberen te gedragen zoals het de leerlingen van de Latijnse School in Alkmaar, opgericht in 1381, reeds werd voorgehouden.

De leerlingen

• zullen niet dobbelen
• zullen niet buitenshuis slapen, noch ’s nachts langs de straten zwalken
• zullen met kort geknipt haar en in voegzame kleren zich vertonen
• zullen dankbaar en wellevend zijn.

Nawoord
Wat hebben wij met ons allen van zowel het gebouw als van de bijzondere sfeer van ons gymnasium en van elkaar mogen genieten. Ik schreef met enige aarzeling ‘genieten’, maar na wat gepeins vrees ik dat dit toch het juiste woord moet zijn.

Joske (examen 1970)